Định hướng nghề nghiệp tương lai sao cho đúng?

Ðể định hướng đúng, trước hết bạn cần trả lời được ba câu hỏi: Những thiên hướng và điều quan tâm thực sự của bạn trong cuộc sống là gì? Công việc có mang lại cho bạn lợi ích tài chính hay không? Khả năng thành công của bạn khi thực hiện công việc đó như thế nào?


Thông thường, ngành học tại trường quyết định nghề nghiệp sau này của bạn. Tuy nhiên, thực tế này giờ đây đã thay đổi do ngành nghề phong phú hơn, khoa học - kỹ thuật có nhiều bước đột phá hơn, những yêu cầu công việc đa dạng hơn. Một người học ngành tài chính sau này có thể làm chuyên viên nhân sự, một kỹ sư cơ khí có thể làm chuyên viên thiết kế web, một cử nhân văn chương có thể làm du lịch... và rất nhiều người thật sự làm tốt công việc nhờ biết khai thác những khả năng tiềm ẩn của mình. Như vậy, làm thế nào để có định hướng nghề nghiệp đúng?

Phát hiện thiên hướng cá nhân

Nhiều sinh viên không biết rõ mong muốn của bản thân mình là gì, trong khi quãng đời sinh viên là khoảng thời gian có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống và sự trưởng thành của họ sau này. Không ít người chọn ngành học không phải vì sự quan tâm hay niềm đam mê cá nhân mà do sự tác động của người thân, vì áp lực về địa vị xã hội, vì trào lưu chung..., đến khi gặp khó khăn trong tìm việc, họ trở nên hoang mang. Theo các chuyên gia, nếu gặp một công việc trái nghề, đừng nên từ chối vì cứ phải tìm một việc đúng như những gì đã học là điều khó và không cần thiết. Quan trọng là chứng minh được với nhà tuyển dụng mức độ quan tâm của bạn với công việc và thiên hướng phát triển nghề nghiệp trong tương lai. Ðồng ý với những quan niệm này, Lê Hồng Minh, tốt nghiệp Khoa công nghệ thông tin Trường ÐH Bách khoa, hiện giờ là phiên dịch cho giám đốc hãng Scintech, cho rằng: "Ðừng bỏ qua cơ hội khi nhận thấy mình có khả năng phát triển trong một lĩnh vực nào đó, vì điều đó cho thấy mình có thiên hướng vươn lên được dù là trái ngành".

Xem xét lợi ích tài chính

Trong việc chọn ngành học cũng như chọn việc làm, những hứa hẹn về tài chính mà ngành học mang lại luôn được cân nhắc khá kỹ lưỡng. Khi đã xác nhận được thiên hướng cá nhân rồi, cần phải xem xét việc làm đó có mang lại cho bạn nguồn lợi tài chính đáng kể hay không? Suy cho cùng, tiền bạc không chỉ giải quyết được những nhu cầu căn cơ nhất của đời sống mà còn kích thích khả năng làm việc của con người. Một người tốt nghiệp ÐH y sẽ không chấp nhận làm cô nuôi dạy trẻ dù họ có yêu trẻ đến mấy, một người tốt nghiệp ngành kỹ thuật sẽ không làm nhân viên cửa hàng xe gắn máy... Về vấn đề này, Lê Ngọc Lan, tốt nghiệp ÐH Mỹ thuật, hiện là nhân viên Công ty TNHH In Quảng cáo Eagle, có cái nhìn thiết thực hơn: "Bạn bè tôi rủ về quê làm, nhưng chưa thể được vì ở đó không có đất để "diễn", điều này cũng đồng nghĩa là nguồn thu nhập sẽ thấp. Năm năm đèn sách tốn kém, giờ không thể ăn bám ba mẹ nữa, phải làm ra tiền trước đã". Tóm lại, cân nhắc về lợi ích tài chính và xem xét sự tương quan giữa ngành học và tính chất công việc là điều cần làm.

Lường trước mức độ thành công

Cách đây hơn hai năm, nhóm sinh viên Trương Hồng, Nguyễn Hữu Dũng, Lê Văn Quang, tốt nghiệp Trường Cao đẳng bán công Marketing, hùn vốn mở cơ sở in và phá sản sau đó ba tháng. Nguyên nhân chính được rút ra là không lường trước được tính phức tạp của chuyện làm ăn, kiến thức đã học chưa đi sát với thực tế. "Chấp nhận làm việc không đúng với ngành đã học cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận sự cạnh tranh từ những đồng nghiệp khác vốn có chuyên môn cao trong ngành. Cho nên, trước khi vào cuộc, cũng nên tự đánh giá mình có thể thành công với việc đó hay không" - Trương Hồng nhìn nhận.

Thế nào là thành công?

Ông Trịnh Thế Hiệp, một chuyên viên tư vấn nhân sự, lý giải một cách đơn giản: Thành công tức là làm được và làm tốt công việc. Rõ ràng, trong các ngành đặc thù như luật, y, cơ khí..., những ai thiếu chuyên môn chắc chắn sẽ bị thua thiệt so với những người khác. Còn đối với các ngành liên quan đến hành chính, văn phòng, thư ký... mọi người dường như có sự bình đẳng nhau dù ở mức độ nhập môn hay đã thâm niên trong nghề. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh Scansia Pacific, khẳng định: "Bằng cấp và phỏng vấn chỉ là những công cụ tuyển dụng. Ðiều doanh nghiệp cần nhất ở nhân viên là hiệu quả công việc. Cho nên, cố gắng khai thác khả năng cá nhân và luôn hết mình vì công việc, thành công sẽ đến".

Ngành "hot": “đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng”
Viết bởi Administrator
Không ai có thể phủ nhận là sự học cũng có mốt. Nhiều SV nói rằng, khi đặt bút ghi nguyện vọng, cái sự mốt này chi phối mình không ít.

Nộp đơn thi vào ngành nghề nào đó chỉ vì nó đang "hot"; rồi chìm trong những ảo tưởng nghề nghiệp xán lạn - căn bệnh mạn tính của học sinh cấp ba trước cửa ĐH.

"Đăng ký một ngành nào đó chỉ vì trào lưu, mà không hiểu gì về nó thì cũng chẳng khác gì thiêu thân lao vào lửa. Thấy ánh sáng là lao tới, không biết hậu quả như thế nào. Cứ nghĩ ngành "hot" là miền đất hứa cho tất cả thì thật sai lầm."

Không "hot" với tất cả

Tiêu chí để đánh giá ngành "hot" là cơ hội việc làm lớn, nhu cầu của xã hội nhiều và triển vọng phát triển. Nhưng không ít người, học xong, ra trường mới thấy cái sự "hot" dần chuyển thành "cold" tự bao giờ.

Tại sao không thể tự kiểm tra chính mình trước khi đặt bút ghi vào hồ sơ đăng ký dự thi bằng cách thực sự viết một bài luận - một cách phải vắt óc suy nghĩ, tư duy một cách nghiêm túc về bản thân mình trước bước ngoặt lớn của cuộc đời?

Sau mấy năm học ĐH, nhiều SV mới nhận ra là ngành nghề mình theo học là không phù hợp. Chọn trường không theo sở trường và tính cách đã khiến nhiều SV phải làm lại từ đầu hoặc tiếp tục buông xuôi.

Trong đầu họ luôn luôn thường trực những câu hỏi như: Tại sao ngày xưa mình lại thi vào ngành này? Sao lại có một nghề buồn tẻ đến như vậy?... Nhưng chưa dám nghĩ đến chuyện bỏ dở con đường đã chọn mấy năm qua vì sợ gia đình không đồng ý. Thế là đành cố gắng học và cố gắng tìm niềm vui ở nghề nghiệp tương lai.

Có thể thấy sự lựa chọn ngành nghề của học sinh phổ thông thường rất cảm tính. Họ chỉ chọn theo ý thích, theo năng lực học tập mà không hề biết rằng lựa chọn nghề nghiệp là cả quá trình, đòi hỏi phải hiểu nghề, yêu nghề và đặc biệt là phải phù hợp với cá tính của mỗi người. Điều này không có sách vở nào dạy, trong khi toàn bộ thời gian của học sinh chỉ được tập trung vào lượng kiến thức "khổng lồ" trong sách giáo khoa. Vì thế, nhiều người khi đã là SV mới hối hận vì đã trót... nhầm đường!

"Ngành hot tức là ngành mới mẻ, năng động, cơ hội việc làm nhiều. Đây hoàn toàn có thể là một trong những tiêu chí quan trọng để đăng ký thi tuyển. Không có gì đáng phê phán cả. Có điều, nên "đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng", tránh ảo tưởng quá nhiều về nó thôi."